Search here...
TOP

Marketinqdə çox istifadə etdiyimiz terminlər 1

Yazıya başlamazdan əvvəl xüsusi bir nüansı qeyd etmək istəyirəm. Terminləri bilmək lazımdır, ancaq termini bildikədn sonra onun tətbiqini və mahiyyətini bilmək çox vacibdir.

Termin sadəcə əzbərləyib, bəzəkli danışmaq üçün deyil. Nəticədə işin icrasına keçdikdə terminin mahiyyətini bilmək, praktiki tətbiqi daha vacib olacaqdır. Gəlin bu gün baxaq marketloqlar hansı 5 termini və mahiyyətini bilməlidir.

  1. ABC analizi: Bu anali məhsulların alt qruplarına əsasən aparılır. Məhsulların satış və qazanclarına görə şirkət üçün vacibiyyatı əsasında sıralamasıdır. Bu analizi edə bilirsinizsə, siz məhsul portfelində hansı məhsulların stok outa salınmamasına, hansılarının hərdən stok out olmasına icazə vermək olar onu bilmiş olursunuz. Ən əsası, hansı məhsulların ümumiyyətlə sizə satış və qazanc baxımından heç bir fayda vermədiyini görüb, onu tamamilə portfelinizdən xaric edəcəyinizi müəyyən edə bilərsiniz.

Bu analizi satış və qazanc olmaqla birlikdə edə bilərsinizsə, hər bir qrup üçün fərqli strategiya qura bilərsiniz. Məsələn: Çox satıb, çox qazandığınız məhsul üçün hansı yolu izləməli olduğunuzu artıq əvvəlcədən görüb, tədbirlər planı hazırlaya bilərsiniz.

  • Başabaş nöqtəsi: Buna zərərsizlik nöqtəsi də deyə bilərik. Başabaş nöqtəsi nəyə lazımdır? Bizim məhsulumuz və ya xidmətimiz var və bilmək istəyirik ki, nə qədər satış etməliyik ki, heç bir zərər etməyək. Deyək ki, məhsul yaranana qədər formalaşan xərclər 10 manatdır, daşınma xərcləri 2 manatdır, satış xərcləri 2 manatdır və üzərində də 6 manat qazanmaq istəyirik. Bu halda məhsulun satış qiyməti 20 manat olacaqdır. 1000 ədəd məhsul istehsal etmişik və proses zamanı formalaşan xərclər mövzuddur. Nə qədər satış etməliyik ki, zərərsizlik nöqtəsinə çatmış olaq?

Hesablama sadə şəkildə belə olacaqdır. 14*1000/20=700 ədəd. Biz ən azı 700 ədəd satmalıyıq ki, yatırdığımız pulu tam olaraq götürə bilək. Artıq 700 ədəddən sonra hər satılan məhsul bizim gəlirimizə çevriləcəkdir.

  • Benchmark – Eyni sahədə, çox yaxın strategiyanı tətbiq edən şirkətlə, öz şirkətimizi müqayisə etməkdir. Hansı şirkətlə müqayisə aparılacaqdırsa, həmin şirkətlə məlumat alış-verişi edilə bilər.
  • Çarpaz satış (cross sell) – Yaxın qrup məhsulları bir-birinin yanında təqdim etməklə satışının stimullaşdırılmasıdır. Məsələn: Amazonda alış edirsən və termos alırsan, bu sırada sağda pəncərədə çıxır ki, siz termos qabını da indi alarsanızsa 40% endirim əldə edəcəksiniz. Bu arada, onu da deyim ki, Amazon şirkətində satış içərisində çarpaz satışın payı 30% təşkil edir.
  • Up sell (yuxarı satış) – Upsell hər hansı bir məhsulun eyni qrupundan, daha baha olanını satış etməkdir.

Məsələn: Bir restoranda menyu almaq istəyirsiniz və sizə 1 manat daha baha qiymətə 2 dəfə böyük menyu təklif edirlər, əgər həmin menyunu alırsınızsa demək ki, Upsell həyata keçmişdir.

Ya da online mağazada bir köynəyə baxırsınız və həmin vaxt 20% daha baha yeni model köynək reklamı çıxır qarşınıza. Bu da Upsell təklifidir.

***Yazıda qeyd olunan bütün rəqəmlər şərtidir.